Zasady funkcjonowania funduszy sołeckich zostały uregulowane ustawą z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (tekst jednolity Dz. U z 2014 r. poz. 301 z późn. zm). Ustawa ta stanowi zbiór jednolitych dla wszystkich gmin wiejskich zasad udziału mieszkańców wsi w współdecydowaniu o wydatkach części budżetu na dany rok.
Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy o funduszu sołeckim „Warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie do burmistrza przez sołectwo wniosku.”
Procedura zgodnie z art. 5 ust. 2-4 ustawy o funduszu sołeckim
- Wniosek sołectwa o zaplanowanie środków funduszu jest uchwalany przez zebranie wiejskie zorganizowane według procedury w statucie sołectwa (jako uchwała zebrania wiejskiego).
Z inicjatywą zorganizowania zebrania i podjęcia uchwały mogą wystąpić: Rada Sołecka, Sołtys lub 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.
- Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa i podanych w informacji od Burmistrza. Zgodnie z ustawą o Funduszu Sołeckim każdy wniosek sołectwa musi zawierać uzasadnienie wybranych do realizacji zadań oraz oszacowanie ich kosztów. Uzasadnienie powinno zawierać elementy umożliwiające wskazanie tego, czy dane przedsięwzięcie jest zadaniem własnym gminy, służy poprawie warunków życia mieszkańców i czy jest zgodne ze strategią rozwoju gminy.
- W terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy wniosek, sołtys przekazuje burmistrzowi wniosek celem uwzględnienia go w projekcie budżetu gminy.
Zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim aby środki funduszu mogły być przeznaczone na realizację przedsięwzięć ujętych we wniosku sołectwa, muszą być spełnione obligatoryjnie trzy warunki:
- zgłoszone zadanie musi być zadaniem własnym gminy;
- zadanie musi sprzyjać poprawie warunków życia mieszkańców;
- zadanie musi być zgodne ze strategią rozwoju gminy.
Należy pamiętać, iż do złożonego wniosku należy dołączyć:
- uchwałę zebrania wiejskiego
- protokół z zebrania wiejskiego, w którym zawarte będą kwestie dotyczące m.in. stwierdzenia kworum, głosowania nad poszczególnymi przedsięwzięciami oraz dyskusja nad propozycjami przedsięwzięć.
- listę obecności
Niedotrzymanie w/w warunków tj. wymagań określonych w art.5 ust. 2-4 ustawy o funduszu sołeckim jest podstawą do odrzucenia wniosku.
Katalog zadań własnych gminy zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
- ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
- gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;
- wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
- działalności w zakresie telekomunikacji;
- lokalnego transportu zbiorowego;
- ochrony zdrowia;
- pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych;
- wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
- gminnego budownictwa mieszkaniowego;
- edukacji publicznej;
- kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
- kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;
- targowisk i hal targowych;
- zieleni gminnej i zadrzewień;
- cmentarzy gminnych;
- porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego;
- utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;
- polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej;
- polityki senioralnej;
- wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej;
- promocji gminy;
- współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
- współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.
W załączeniu wzory dokumentów:
